K-соёл, K-pop үнэхээр “цэцэглэж” байна уу?
Кино найруулагч Бён Ён Жү YouTube сувагт өгсөн ярилцлагадаа Солонгосын поп соёлын өнөөгийн байдал, ялангуяа кино, видео үйлдвэрлэлийн хэтийн төлөв болон K-pop салбарын гажуудлыг хөндлөө. Тэрээр “K-соёл үнэхээр цэцэглэн хөгжиж байна гэж яриад байгаа ч бид сүүлийн хэдэн жил NewJeans-ийг хэвийн байдлаар харж чадахгүй байна. Энэ үзэгдэл давтагдахад ямар систем, ямар бүтэц боломж олгож байгааг нухацтай ярилцах шаардлагатай” гэж онцолсон.
Түүний хэлснээр K-pop нь өнөөдөр K-соёлын хамгийн том тулгуур хэдий ч уран бүтээлчид өөрсдийн буруугаас бус, компанийн дотоод маргаан, эрх ашиг, бүтцийн шалтгаанаар тайзнаас урт хугацаанд алга болох явдал хэвийн үзэгдэл мэт болсон нь асуудлын гол илэрхийлэл юм.
HYBE–Мин Хи Жин маргаанд “шахагдсан” NewJeans
Медиагийн мэргэжилтэн, профессор Жон Жүн Хи ярилцлагад оролцохдоо HYBE болон Мин Хи Жин нарын хооронд өрнөсөн маргаанд NewJeans-ийг хэрхэн “хэн нь зөв, хэн нь буруу вэ” гэсэн сэдвийн голд ашиглаж, уран бүтээлчдийг ямар ч шийдвэр гаргах боломжгүй байдалд оруулж байгааг шүүмжилсэн. Тэрээр NewJeans шиг олон нийтийн хайр хүндэтгэлийг хүлээсэн хамтлагийг компанийн зөрчилдөөний золиос болгож, хөгжим хийх гол зорилгоос нь салгаж байгааг салбарын бүтцийн доголдлын нэг жишээ гэж үзэж байна.
Жон Жүн Хи “авьяас чадвар өндөр уран бүтээлчид байсан ч салбарын бүтэц тэднийг бодитоор дэмжихгүй бол хүрч болох оргилд хүрэх боломж хязгаарлагдана. Эцэст нь бизнесийн логик, гэрээ, хууль эрх зүйн механизмууд бүхнийг шийддэг орчин бүрдсэн” хэмээн тайлбарласан.
Найруулагч Бён Ён Жү ч мөн NewJeans-ийн урт завсарлага бол зөвхөн нэг хамтлагийн асуудал бус, харин салбарын тогтолцооны сул талыг ил гаргасан гэж үзэж байна. Тэрээр NewJeans уран бүтээлээ үргэлжлүүлэн хийх боломжтой, харин компанийн маргаан, хувь хүмүүсийн асуудлыг хууль, гэрээний хүрээнд тусад нь шийдэх ёстой гэж ярив. Ийм өндөр мэдрэмжтэй салбарт үйл ажиллагаагаа бүтэн жил, түүнээс дээш хугацаагаар зогсооно гэдэг нь уран бүтээлчдэд ч, сонсогчдод ч том цохилт, улмаар хэрэглэгчдийг үл хүндэтгэсэн хандлага гэж тэр дүгнэжээ.
Түүний үзэж буйгаар уран бүтээлчид хөгжмөө хийх эрх, бас үүрэгтэй ч салбарын одоогийн бүтэц дунд компанийн ашиг сонирхол, эрх зүйн маргаан үргэлж тэдний дээр байрлаж, уран бүтээлчид хойш тавигдсаар байдаг.
Сошиал сүлжээний хариу: “Гэрээ, хуульгүй юм шиг ярилаа”
Эдгээр мэдэгдлийн дараа интернэт хэрэглэгчид найруулагчийг K-pop-ын дотоод механизмыг хангалттай ойлгоогүй байж шүүмжиллээ гэж эсэргүүцэх хандлага зонхилж эхэлсэн. Зарим нь “хэрвээ хууль, гэрээний зөрчил байгаагүй бол NewJeans-ийн үйл ажиллагаа ингэтлээ гацахгүй байсан” гэж онцолж, компани, продакшн өөрсдийн хөрөнгө оруулалт, эрсдэлийг хариуцдаг тогтолцоог үл тоомсорлож байна гэж шүүмжилсэн.
Сэтгэгдэл бичигчдийн хэсэг нь “гэрээг нэг талын зөрчсөн, эсвэл шүүх маргаантай явцад сурталчилгаа, тайзны үйл ажиллагааг хэвийн үргэлжлүүлэх нь санхүү, хууль эрх зүйн хувьд боломжгүй”, “продакшны зардлыг хэн даах вэ”, “гэрээ зөрчих гэдэг ямар үр дагавартайг мэдэх хэрэгтэй” гэх утгатай байр суурь илэрхийлж байна. Зарим нь бүр “мэдэхгүй салбарынхаа тухай гаднаас нь дүгнэлт хийхийн оронд киноныхоо ажлыг хий” гэх мэтээр хатуу шүүмжилжээ.
Ингэснээр NewJeans-ийг тойрсон хэлэлцүүлэг хоёр чиглэлд хуваагдав. Нэг тал нь уран бүтээлчдийг бизнесийн маргааны дунд хаалттай байлгаж, тайзнаас холдуулж байгаа бүтцийг шүүмжилж байхад, нөгөө тал нь K-pop салбарын гэрээ, продакшны тогтолцоо, хууль тогтоомжийг үл тоомсорлож, нэг талыг баримталсан дүгнэлт хийж байна гэж үзэж байна.
NewJeans ба K-pop-ын дараагийн шатны тухай асуулт
HYBE болон Мин Хи Жин нарын маргаан, NewJeans-ийн олон сар үргэлжилж буй тодорхой бус байдал нь зөвхөн нэг хамтлагийн ирээдүйтэй холбоотой сэдэв биш болжээ. Найруулагч Бён Ён Жү, профессор Жон Жүн Хи нарын хэлснээр энэ нь K-pop-ын продакшн, гэрээний загвар, уран бүтээлч болон компани хоорондын харилцааг үндсээр нь эргэн харах шаардлага үүссэний дохио юм.
Нөгөө талаас K-pop-ын продакшн, эрхийн тогтолцоог гүнзгий мэдэхгүй байж гаднаас нь улс төржсөн, нэг талын шүүмж хаяж эхэлбэл бодит дүр зураг бүр ч гажуулагдах эрсдэлтэй. NewJeans тайзнаа дахин хэзээ, ямар нөхцөлтэйгөөр эргэж ирэх нь одоогоор тодорхойгүй хэвээр байгаа ч тэднийг тойрсон ийм хэлэлцүүлэг K-pop салбарын ирээдүйн өөрчлөлт, шинэчлэл ямар байх ёстой вэ гэсэн асуултыг зайлшгүй тавихад хүргэж байна.
