Испанийн хаан III Филиппийн дүртэй, 100 эскудогийн нэрлэсэн үнэ бүхий туйлын ховор алтан зоосыг Женев хотноо болсон дуудлага худалдаанд 2.8 сая швейцар франкээр (ойролцоогоор 3.5 сая ам.доллар) худалдсан талаар мэдээлжээ. Энэхүү дуудлага худалдааг Европын нэр хүндтэй Numismatica Genevensis SA ордон зохион байгуулсан байна.
XVII зууны хамгийн хүчирхэг алтан зоос
339 грамм жинтэй энэ зоосыг 1609 онд Сеговиа хотын зоосны газарт, Америкаас авчирсан алтаар цутгасан гэж үздэг. Түүхчид болон нумизматик сонирхогчдын тодорхойлсноор, энэ нь Испанийн түүхэнд 100 эскудогийн нэрлэсэн үнэтэй анхны зоос бөгөөд XVII зууны Испанийн хаант засаг захиргаанаас үйлдвэрлэсэн хамгийн том, хамгийн сүртэй алтан зоосны нэг юм.
Numismatica Genevensis SA-гийн тайлбарт дурдсанаар, уг зоосыг өдөр тутмын гүйлгээнд ашиглах зорилгоор хийгээгүй, харин тухайн үеийн Испанийн хаант улсын эдийн засгийн чадавх, алтан нөөц, улс төрийн сүр хүчийг харуулах “символ” болгон цутгасан аж.
III Филиппийн хаанчлал ба зоосон дээрх сүлдүүд
Зоосыг бүтээж байх үед хаан ширээнд сууж байсан III Филипп 1598 оноос хойш Испанийг захирч байв. Түүний үе бол Испанийн эзэнт гүрэн Европ, Америк, зүүн ба баруун далайд нөлөөгөө тэлсэн ч, дотоод эдийн засаг, санхүүдээ томоохон сорилттой тулгарч эхэлсэн үе байлаа.
Алтан зоосны урлагийн шийдэл нь хаант улсыг бүрдүүлж байсан олон газар нутаг, титмүүдийг нэг дор багтаасан байдлаараа онцгой. Зоосон дээр:
- Кастилла
- Леон
- Арагон
- Португал
- Австри
- Бургунди
- Брабанс
болон бусад домэйн, нутаг дэвсгэрийн сүлд, бэлгэдлүүдийг маш нарийн хийцтэйгээр дүрсэлжээ. Энэ нь Испанийн хаад тухайн үед ямар өргөн уудам, олон угсаа, олон титмийг нэг дор захирч байсан бэ гэдгийг харуулсан хүчтэй мессеж болж байсан юм.
Яагаад 1609 оны хувилбар онцгой үнэтэй вэ?
100 эскудогийн ижил үнэлгээтэй алтан зооснуудыг хожим нь, 1614–1620 оны хооронд мөн цутгаж байсан түүхтэй. Гэсэн хэдий ч мэргэжилтнүүд 1609 оны эхэн үеийн цутгамал хувилбарыг “онцгой ховор” ангилалд оруулдаг.
Үүнд хэд хэдэн хүчин зүйл нөлөөлдөг. Нэгдүгээрт, 1609 оны хувилбар нь хамгийн эртний, “эх загвар” шинжтэйд тооцогддог. Хоёрдугаарт, тухайн үеийн түүхэн нөхцөл байдал, алтан нөөцийн хөдөлгөөн, зоосны цутгалтын хэмжээ зэргээс хамаарч үлдсэн хувь тоо маш бага, цөөн цуглуулагчдын гарт байсаар иржээ.
Ийм учраас Женевийн дуудлага худалдаанд гарсан уг зоос нь зөвхөн алтны жин, сорьцын үнэ цэнэ бус, харин Испанийн “алтан эрин”, колонийн тэлэлтийн үеийн хүч чадал, хаант засгийн бэлгэ тэмдгийг төлөөлсөн, зах зээл дээр бараг давтагдашгүй түүхэн дурсгал гэж үнэлэгдэн, сая сая франкийн ханш хүртэл өссөн гэж шинжээчид тайлбарлаж байна.
